Kapsadığı dönem
Nutuk, Samsun'a çıkışla başlar; Millî Mücadele'nin örgütlenmesini, savaş ve diplomasi sürecini, Cumhuriyet'in kuruluşunu ve sonraki siyasi gelişmeleri ele alır.
Metin 15-20 Ekim 1927 tarihleri arasında Cumhuriyet Halk Fırkasının İkinci Büyük Kongresi'nde okunmuştur.
Nasıl okunmalı?
Nutuk güçlü bir birinci el kaynaktır; fakat her tarihî kaynak gibi yazıldığı bağlam, amacı ve diğer belgelerle birlikte değerlendirilmelidir.
Yer ve kişi adlarını, kongreleri ve askerî gelişmeleri kronoloji üzerinde takip etmek metnin anlaşılmasını kolaylaştırır.
Gençliğe Hitabe
Nutuk'un sonunda yer alan Gençliğe Hitabe, Cumhuriyet'in ve bağımsızlığın korunması sorumluluğunu gelecek kuşaklara yöneltir.
Metnin ana fikri koşullar ne kadar ağır olursa olsun egemenlik ve bağımsızlık sorumluluğundan vazgeçilmemesidir.